Leefbare wijken
De komende jaren staat Enschede een grote opgave te wachten voor het herstructureren van naoorlogse wijken in de stad. Een groot aantal verouderde woning(complexen) moet worden aangepakt. Ze voldoen niet meer aan de woonwensen van deze tijd. Bij herstructurering van woonwijken wordt geprobeerd de eenzijdige opbouw van de wijken te doorbreken. Hiermee kan de aantrekkingskracht van Enschede als woonstad worden verbeterd. In samenwerking met de woningbouwcorporaties worden plannen voorbereid en uitgevoerd voor sloop, gemengde nieuwbouw en verkoop van huurwoningen. Om deze plannen voortvarend te kunnen uitvoeren zijn krachtige corporaties nodig die een aanzienlijk deel van de woningen in een bepaalde wijk bezitten. Het baart de PvdA zorgen, dat uit krantenberichten blijkt dat de aangekondigde fusie van 4 corporaties door de Volkswoning is afgeblazen. Hoe denkt het college op dit punt om te gaan met de overblijvende corporaties en het versnipperde woningbezit?

Na jarenlang aandringen van de PvdA heeft dit college ervoor gekozen om woningbouw in de bestaande stad voorrang te geven. Grote stadsvernieuwingsprojecten als Groot Roombeek worden opgepakt. Ook andere gaten in de stad worden nu met voorrang aangepakt. Kan het college aangeven wanneer urgente projecten in Horstlanden / Veldkamp en de Laares worden uitgevoerd?

Voor Deppenbroek ligt er een kans in een nieuwe vorm van publiek private samenwerking met het overlegplatform stedelijke vernieuwing. ‘Grootgrutter adopteert Deppenbroek’ stond te lezen in het blad Intermediair. Het lijkt erop dat dit project een proeftuin wordt voor de landelijke werkwijze in het Grote Stedenbeleid. Voor de stad ligt hier een kans om de aanpak door te trekken richting een ontwikkelingsmaatschappij. Hiermee kan als volgende stap bijvoorbeeld de Lipperkerkstraat worden aangepakt.

Een basisvoorwaarde voor leefbare wijken is een aanvaardbaar onderhoudsniveau van straten, stoepen, speelplekken en groen. De vorige periode zijn we erin geslaagd de organisatie om te vormen tot slagvaardige teams op stadsdeelniveau. Inmiddels is pijnlijk duidelijk geworden dat de menskracht voor het onderhoud onvoldoende is om aan de terechte vraag van burgers te voldoen. Samen met woningbouwcorporaties wordt dan ook, mede dankzij de SECA-gelden, flink geïnvesteerd in het onderhoudsniveau en de kwaliteit van de woonomgeving in de stad. De inzet van gesubsidieerde arbeidsplaatsen in de woonomgeving past in dit beleid.

Het niet honoreren van de aanvraag voor intensivering van de handhaving in het kader van nieuw beleid is alleen te verteren als de inhaalslag bestemmingsplannen wordt gericht op de zogenaamde " rotte plekken in de stad". Op deze plekken met zeer verouderde bestemmingsplannen moet het bij de collegevorming gereserveerde bedrag voor de inhaalslag bestemmingsplannen worden besteed. Wij zijn het oneens met de in de begroting aangegeven invulling van dit budget; het verder ontwikkelen van wijkvisies, omdat deze aanpak zeer lang duurt. Wij pleiten voor een concentratie van deze extra middelen voor de bekende plekken met handhavingsproblemen; hiervan zijn overzichten bekend. De volgorde van de aanpak zal in de commissie RO moeten worden besproken.

Investeren in stedelijke voorzieningen
Het ambitieniveau van de investeringen in de stad wordt eindelijk zichtbaar rond het station. Nieuwe kantoren aan de Hengelosestraat, nieuwe wegen en rotondes, een busstation met nieuwbouw van Randstad en nu het stationsplein en het station zelf nog. De uitstraling van Enschede als motor van de regio zal zeker zichtbaar worden als de investeringen op en rond het van Heekplein starten. Inmiddels is bekend dat ook het Medisch Spectrum Twente en het Dish-hotel flink investeren in uitbreiding van hun voorzieningen. De raad is enkele maanden geïnformeerd over het tekenen van een intentie-overeenkomst met GUO en het Casino. Hoever is het college inmiddels met de overige partijen, lukt het om de anderen mee te krijgen?

Het komende halfjaar wordt gestart met de eerste stap, de aanleg van de parkeerlus. Daarna kan de Boulevard worden afgesloten en de bouw van de parkeergarages starten. Hoe staat het met de planning van deze bouw?

Ondertussen moet ook zichtbaar worden dat het bestaande Stadserf ook wordt aangepakt. Als het niet op tijd lukt de gezamenlijke ondernemers op één lijn te krijgen voor gezamenlijke financiering, dan moet de gemeente nog in 1999 het voortouw nemen op strategische punten in de openbare ruimte!

Alle bouwactiviteiten en opgebroken straten in de binnenstad en rond het van Heekplein zullen in de komende jaren leiden tot veel ongemak en irritatie. Het eindplaatje van de plannen is nog nauwelijks bekend in de stad. Het duidelijkste voorbeeld hiervan is de rotonde op de Haaksbergerstraat. Omdat men nog niet voldoende beseft dat er straks alleen een parkeerlus op de rotonde zal uitkomen, is er nu veel onbegrip. Wat zal er gebeuren als we echt aan de slag gaan!? De gemeente zal de burgers en bezoekers van de binnenstad actief duidelijk moeten maken wat het eindresultaat van alle investeringen zal zijn. Ligt hiervoor een communicatieplan klaar?

Een van de sterke punten van Enschede zijn de groene lobben en de parken in de stad. In het meerjarenbeleid is hiervoor 2 ton structureel uitgetrokken. Om alle plannen uit te voeren is echter nog 8 ton structureel nodig. Is het college bereid om in de toekomst bij de te verwachten extra SECA inkomsten prioriteit te geven aan investering in de groenstructuur van de stad?

Arbeidsmarktbeleid; ook langdurig werklozen perspectief bieden.
De economische groei komt gelukkig ook in Enschede tot uitdrukking in een toename van het aantal beschikbare arbeidsplaatsen. Een dalende werkloosheid is het gevolg; vooral de jeugdwerkloosheid is extreem gedaald. Resultante van dit proces is een verharding en versterking van de werkloosheidsproblemen, vooral bij mensen ouder dan 45 jaar en bij migranten. Dit betekent dat de gemeente samen met haar partners in het arbeidsmarktbeleid in de inzet van haar instrumenten meer moet concentreren op scholing, training, beroepsoriëntatie en begeleiding van deze mensen. De mogelijkheden van de Wet Inschakeling Werkzoekenden moeten we gebruiken en erop toezien dat hieruit de doorstroming naar regulier werk toeneemt.

We zijn ook in Enschede zeer ver verwijderd van een evenredige positie van allochtonen op de arbeidsmarkt. Landelijk stijgt het aandeel van de allochtonen in de totale werkloosheid. Ongeveer 60% van de werkloze allochtonen behoort tot de harde kern van werklozen. Deze ernstige situatie herkennen we ook in Enschede, waar circa 3000 werkloze allochtonen staan ingeschreven. Uitsluitingsmechanismen en negatief uitpakkende procedures bij toeleiding en bemiddeling zijn hiervoor oorzaken. De praktijk leert dat arbeidsmarkttoeleiding van allochtonen gemiddeld een 4 tot 6 keer zo grote inspanning vereist als die bij autochtonen. De PvdA staat een intensivering van het beleid voor om de buitenspelpositie van allochtonen aan te pakken. De wet Samen en het minderhedenakkoord van de sociale partners geven ons de kans om met werkgever en vakbonden het instroombeleid en personeelsbeleid van organisaties te verberen. Goed voorbeeld van de gemeente doet goed volgen bij andere werkgevers. Het begin is gemaakt doordat de gemeente de wet Samen actief oppakt.

De bestaande ontwikkelingen in de samenwerking werk en inkomen (SWI), de gerichtheid op de zeer moeilijk plaatsbaren op de arbeidsmarkt en het activeren via uitstroomteams in de wijken zijn belangrijk en moeten in 1999 gerichte resultaten opleveren. Kan het college de doelstellingen van het werkloosheidsbeleid nader concretiseren?

Sociaal beleid
Dankzij het armoedebeleid van Paars en het vrijmaken van gemeentelijk geld is het mogelijk om komend jaar extra geld te besteden voor Armoedebeleid. In de tijdens de reguliere raadsvergadering vast te stellen Armoedenota wordt een aantal hele belangrijke knelpunten voor mensen verlicht. Zo is er ruimte voor uitbreiding van de schuldhulpverlening, een éénmalig extraatje voor WIW-ers, geld voor éénoudergezinnen, afschaffing van het drempelbedrag in de Bijzondere Bijstand, uitbreiding van de klussendienst voor ouderen en geld voor projecten in stadsdelen. We constateren met vreugde dat het nu wel lukt om het geld voor sociaal beleid ook in te zetten op uitstroombeleid.

Stap voor stap komt er de komende jaren meer geld beschikbaar voor armoedebeleid: tot 2 miljoen structureel in 2002. Hiermee lukt het eindelijk om enig evenwicht te krijgen in enerzijds de fysieke investeringen in de stad en het sociaal beleid aan de andere kant. De PvdA zal met voorstellen komen om de financiële ruimte te benutten. Hierbij denken wij aan voorstellen die de uitstroom uit de uitkering stimuleren, de schuldhulpverlening maar ook aan bijvoorbeeld de knelpunten in de vrouwenhulpverlening en de penibele situatie van de 120 alleenstaande minderjarige asielzoekers in onze stad.

Het vrouwengezondheidscentrum verdient een kans! Het maatschappelijke belang ervan is al meermalen overtuigend aangetoond. De initiatiefgroep tracht met de Hogeschool Enschede een haalbaar bedrijfsplan voor meerdere jaren te ontwikkelen. Als daarnaast de toezeggingen van ondersteuning door sterke partners (o.a. Amicon) worden waargemaakt is de PvdA bereid dit initiatief met het gereserveerde incidentele geld te ondersteunen. Is het college bereid tijdelijke ambtelijke ondersteuning te verlenen aan de initiatiefnemers om het projectvoorstel zo te ontwikkelen dat het kans van slagen heeft?

De PvdA steunt de lijn om de bijdrage aan de sociale werkvoorziening op het landelijk gemiddelde te brengen. In de komende jaren zal een bezinning op de bedrijfsonderdelen kunnen leiden tot een gezonde en sociale onderneming. Op dat moment kan gekeken worden naar een verantwoorde wijze van verzelfstandiging van de DCW. Steunt het college deze lijn?

Wet Voorziening Gehandicapten
Het college is er niet in geslaagd om in de begroting voor de WVG de bezuinigingen op de vervoersvoorzieningen van jong- en zwaargehandicapten te herstellen. Het extra geld van het Rijk gaat op aan herindicaties en opgelopen achterstanden. In de komende jaren zijn de ramingen voor de woningaanpassingen en uitvoeringskosten weer zo hoog dat deze politieke prioriteit uit het college-akkoord niet wordt ingevuld.
De PvdA wil de gedane belofte aan de 250 zwaargehandicapten in onze stad nakomen. De bezuinigingen kosten de gehandicapten ongeveer fl 1000,- op jaarbasis aan forfaitaire vergoeding voor auto- en taxikosten. De PvdA stelt voor structureel fl 250.000,-- in het budget van de WVG te reserveren om deze bezuiniging voor de 250 mensen te herstellen, in de vorm van een jaarlijks uit te keren bedrag.
Daarnaast verwachten wij dat het onderbrengen van het WVG-vervoer in het te ontwikkelen collectief vraagafhankelijk vervoer de komende jaren kan leiden tot een kwalitatief betere vervoersvoorziening voor de WVG-doelgroep. Met behulp van de middelen die voor deze vorm van openbaar vervoer beschikbaar komen kunnen bovendien gelden voor de WVG worden vrijgespeeld. Bent u met ons van mening dat op deze manier ook het knelpunt voor de vervoersvoorziening voor jong- en zwaargehandicapten kan worden opgelost?

U weet dat wij van mening zijn dat er kostenbeheersing mogelijk is op de geraamde stijging van de kosten voor woonvoorzieningen door een andere vorm van indiceren. Het college kondigt nu ook aan ‘tijdruimte te scheppen’ om deze kostenstijging te beheersen.
Mocht in de visie van het college de invoering van collectief vraagafhankelijk vervoer niet leiden tot oplossing van ons politieke knelpunt dan vinden wij het verantwoord vooruit te lopen op de besparingen in de woonvoorzieningen. In dat geval zullen wij u in de tweede termijn voorstellen vanaf 2000 fl 250.000,-- in te boeken op de woonvoorzieningen en dit geld te bestemmen voor de door de raad, bij motie aangewezen, doelgroep van jong- en zwaargehandicapten. Aangezien wij moeten constateren dat het incidentele overschot van de Zalmsnip in het begrotingsvoorstel naar de algemene middelen gaat, stellen wij voor de kosten in 1999 te dekken uit de algemene middelen. De reserve is hiervoor ruimschoots toereikend.

Integratie minderheden
Enschede heeft al in de zomer afspraken gemaakt om een semi-permanent asielzoekerscentrum voor 350 personen te realiseren. Geen paniekvoetbal naar aanleiding van de beelden over tentenkampen, maar gericht op een kwalitatief goede opvangvoorziening. Inmiddels heeft het college besloten om tot de start van dat AZC het pand aan de Paulus Moreelsestraat voor maximaal 49 personen open te laten. Kortom, Enschede neemt haar verantwoordelijkheid voor het opvangen asielzoekers.

Peuterspeelzalen
De PvdA heeft als inzet de peuterspeelzalen uit te laten groeien tot kwalitatief volwaardige, goed verspreide basisvoorzieningen in de stadsdelen. Beleidsmatig en financieel is de eerste stap gezet met de uitwerking van de nota ‘Peuters nemen de wijk’. Er is echter meer nodig. Op dit moment kunnen peuters vaak maar twee maal per week 2,5 uur naar de peuterspeelzaal. Daarnaast is de huisvesting vaak nog beneden de maat en worden de leidsters onderbetaald. Wij willen de voor het voorjaar aangekondigde discussie in de commissie Welzijn over de peuterspeelzalen verbreden. Wij zien kansen om in een integrale visie op niet alleen de peuterspeelzalen, maar zeker ook de kinderdagverblijven en het onderwijs, oplossingen te vinden. Kan het college, ondanks de verdeling over drie portefeuilles hierover een integrale beleidsvoorzet toezeggen?

Onderwijs
De gemeenten hebben de verantwoordelijkheid voor de gebouwen van het onderwijs overgenomen, met de schaarse middelen die daarbij horen. In ons verkiezingsprogramma hebben wij voor het eerst gepleit om eigen geld vrij te maken om te investeren in onze scholen. Inhoudelijk hebben we daarbij gekozen voor het ondersteunen van de klassenverkleining in de onderbouw en het starten met het idee van de brede school. In de meerjarenbegroting zijn hier enkele miljoenen voor beschikbaar. Concreet wordt er gestart met een experiment voor een brede school in Pathmos, waarbij het schoolgebouw geschikt wordt gemaakt voor medegebruik door wijkwelzijns- en cultuurinstellingen. Van groter belang is echter dat de besturen van het katholieke en het christelijke onderwijs meewerken aan het ontwikkelen van de brede school. Is die bereidheid aanwezig?

Wij waarderen de inzet van de wethouder om de problemen in het voorbereidend beroepsonderwijs gemeenschappelijk op te lossen.
Wel vragen wij aandacht voor het speciaal onderwijs. Een groot knelpunt vormt voor de leerlingen van deze scholen de instroom in leerwerktrajecten en de uitstroom naar de arbeidsmarkt.

Stadseconomie
De PvdA constateert met instemming dat er inmiddels structureel aandacht is voor het creëren van bedrijvigheid in het stedelijk gebied. Bij herstructurering van wijken (Groot Roombeek) en het onwikkelen van wijkvisies en bestemmingsplannen wordt op verantwoorde wijze ruimte gegeven aan (kleinschalige) bedrijvigheid. Terwijl gelijkertijd het beleid wordt voortgezet om te grote bedrijven te verplaatsten naar bedrijfsterreinen (bijv. Punte). Hoe staat het in dit verband met de beschikbaarheid van voldoende bedrijfsterreinen op middellange termijn? Het aanwijzen van de Josink Esch zal slechts korte tijd soelaas bieden en het herstructureren van bestaande bedrijfsterreinen vergt nog veel tijd. Het ontwikkelen van de ruimte rond onze invalswegen wordt in ieder geval voortvarend ter hand genomen (Zuidelijke Invalsweg, Westerval).

Veiligheid
Zoals bekend gaat Glanerbrug al enige maanden gebukt onder ernstige overlast van een groep jongeren. De situatie is na een aantal uitbarstingen nog steeds explosief. De gemeente faalt, na de vorige keren in Velve-Lindenhof en de Zuidwijken, om dergelijke problemen te voorkomen. Uit de wijk Velve-Lindenhof komen vaak geluiden dat de gemeente wel veel toezegt, maar dat er nog weinig concrete oplossingen voor de problemen wordt geboden. Kan het college zich op deze punten nader verantwoorden?

Op initiatief van de PvdA is in de begroting van 1996 geld gereserveerd in het GSB-onderdeel Jeugd en Veiligheid om een start te kunnen maken met stadswachten in de wijk. In de vorige periode hebben wij meermalen gevraagd hoe de stand van zaken op dit punt was. Wie schetst onze verbazing dat er nu een niet gehonoreerde aanvraag voor nieuw beleid ligt: fl. 350.000,-- voor de inzet van 50 stadswachten in wijken waarin onveiligheidsgevoelens hoog zijn. Naar onze mening moet hier snel werk van worden gemaakt en kan de financiering plaatsvinden uit middelen uit het GSB. Is dit mogelijk?

Twentestad, regio en Euregio
De besluitvorming rond Twentestad komt de komende maanden in een beslissende fase. Minister Peper maakt echt tempo in de besluitvorming en geeft positieve signalen af over de vorming van Twentestad. Een doorbraak!

Sinds bekend is dat de provincie Twente niet doorgaat, wordt de regio stap voor stap afgebouwd voor zover de wettelijke kaders dit toestaan. Ondertussen komen er nog onaangename financiële verrassingen van miljoenen voor de begroting van de regio (ruim 1 miljoen) en de problemen bij de AAD-Oost. Hoe loopt het met de afbouw van de regio en verwacht het college nog meer financiële affaires? Daarnaast verbazen wij ons erover dat de papierinzameling boven verwachting veel kilo’s oplevert, terwijl tegelijkertijd in de ramingen de hoeveelheid restafval blijft groeien. Kan het college dit uitleggen?

De grootste grensstad van Nederland kan het zich niet permitteren om met de rug naar de grens te staan De aanvraag voor een functionaris internationale contacten is door het college echter niet gehonoreerd. Toch zal de gemeente moeten trachten de kansen die er liggen in de samenwerking over de grens te benutten. Dit is een taak van alle diensten. Er is echter wel coördinatie en een gerichte lobby in Europa noodzakelijk. Kan het college aangeven hoe er in de komende jaren gestructureerd Euregionaal beleid wordt gevoerd?

Interactief beleid
Inmiddels kan de wethouder Leefbaarheid en Wonen laten zien dat interactieve beleidsvorming loont. Veel burgers zijn betrokken geweest bij de planontwikkeling voor het Wesselerbrinkpark, het mobiliteitsbeleid, de herinrichting van het Stadserf en recent voor een verkeersplan in ’t Ribbelt. Processen die vaak enige tijd en begeleiding van buiten de gemeente kosten, maar die leiden tot kwalitatief betere plannen en een veel groter draagvlak. De extra tijd in de planontwikkelingsfase wordt in de uitvoering waarschijnlijk teruggewonnen doordat er minder bezwaren zijn te verwachten.
Hoe zorgt het college dat de interactieve beleidsontwikkeling ook in andere beleidsterreinen vorm krijgt? Het blijft te vaak bij mooie woorden!

Doelmatigheidstaakstelling en gemeentelijke organisatie
De ambitieuze taakstellingen op het gebied van de doelmatigheid maakt duidelijk dat we bereid zijn flink te bezuinigen om nieuw beleid mogelijk te maken. De taakstellingen zijn naar onze inschatting hoog, maar haalbaar. De voor vier jaar ingeboekte winst uit het grondbedrijf is verantwoord.

Wij zijn content met het feit dat ook Enschede een stap op weg naar een productenbegroting heeft gezet. Het werd ook tijd, tal van gemeenten zijn ons voorgegaan en het landelijke stimuleringsproject BBI is na 10 jaar alweer in 1996 afgesloten. We beklemtonen dat wij volgend jaar graag concretisering van doelstellingen in kengetallen willen zien. De sturing op doelmatigheid moet door het gebruik van dit type begroting toenemen. Wij verzoeken het college de inzet van gemeentelijke middelen op het terrein van volkshuisvesting, openbaar vervoer/ wvg , arbeidsmarkbeleid en economische ontwikkeling integraler in te zetten en te coördineren op de inzet van samenwerkingspartners op deze terreinen.

Het is teleurstellend dat het college er niet in is geslaagd aan te geven hoe de taakstellende politieke bezuinigingen worden ingevuld. Het huzarenstukje van een sluitende begroting heeft zo wat ons betreft een wat krachteloze afronding. Wij verzoeken het college vandaag, in ieder geval voor de jaarschijf 1999, de taakstellende bezuiniging in elke portefeuille inhoudelijk in te vullen. Op dit punt accepteren wij, buiten deze begroting, geen onaangename politieke verassingen.

Wat naar ons idee op dit moment node wordt gemist is uitwerking van de visie op de ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie. We moeten voorkomen dat er door de fusie van de GSD en de WD twee megadiensten ontstaan, voordat de weg naar de vorming van produkteenheden wordt ingezet. De uitwerking van de visie op de ontwikkeling van de gemeentelijke organisatie moet het kader vormen voor de doelmatigheidstaakstelling voor het CMT. Dit kader is daarnaast essentieel om de volgende ontwikkelingsslag van het stadsdeelgewijs werken mogelijk te maken. Stadsdeelmanagers en organisaties met bevoegdheden voor hun stadsdeel en een eigen budgetverantwoordelijkheid zijn daarin essentieel. Op dit moment constateren wij weerstand bij de diensten om deze stap te zetten. Dit is weliswaar begrijpelijk gezien de druk op de begrotingen van de diensten, maar deze weerstand mag niet groeien tot een rem op de benodigde vervolgstappen. Kortom: politieke sturing van het college bij de organisatie-ontwikkeling is nodig! Kan het college toezeggen dat de stadsdeelmanagers, nadat er goede omschrijvingen van de functies zijn ontwikkeld, in het jaar 2000 worden benoemd?

Om het jaar 2000 met een gerust hart in te kunnen gaan willen wij graag zeker weten dat de veelgenoemde ‘millenimbus’ niet optreden in vitale onderdelen van de gemeentelijke organisatie. Eerder kregen we het signaal dat Enschede voorop liep in het aanpakken van dit risico. Inmiddels lezen we dat er in 1999 noodprocedures worden ontwikkeld. Is onze verantwoordelijk wethouder bereid als teken van vertrouwen de millenniumwisseling in de lift van het stadhuis door te brengen?

Conclusie
De begroting 1999 en het meerjarenbeeld bevatten het beoogde nieuw beleid van de PvdA. Wij zullen dan ook instemmen met de begroting 1999 en toezien of de ambities de komende jaren worden waargemaakt.